Daarna stond een klein hondje op, dat Cortois heette. Hij klaagde in het Frans. Hij was ooit zo arm geweest, vertelde hij, dat hij in een strenge winter niets meer had dan één worst. En die worst had Reynaert gestolen.
Tibeert de kater werd daar boos om. Hij sprong midden in de kring. ‘Heer koning, iedereen hier heeft wel iets tegen Reynaert. Maar wat Cortois zegt, is al jaren geleden gebeurd. En die worst was van mij! Ik heb hem ’s nachts gestolen uit een molen, van een molenaar die lag te slapen. Als iemand moet klagen, ben ik het, niet Cortois.’
Pancer de bever vond dat onzin. ‘Tibeert, Reynaert is een moordenaar en een dief. Hij houdt van niemand, zelfs niet van de koning. Gisteren nog heeft hij Cuwaert de haas, die hier staat, iets vreselijks aangedaan. Hij beloofde hem het geloof te leren en hem kapelaan te maken. Cuwaert moest tussen zijn poten gaan zitten, en ze begonnen samen hardop het credo te zingen. Ik liep toevallig voorbij en hoorde hen. Maar toen ik dichterbij kwam, had Reynaert de les al opgegeven. Hij had Cuwaert bij de keel en wilde hem de kop afbijten. Kijk, heer koning, hier zijn de verse wonden nog te zien.’
‘Pancer heeft gelijk’, zei Isengrijn. ‘Als Reynaert dood was, zou het voor ons allemaal goed zijn.’
Toen sprong Grimbeert de das op, de zoon van Reynaerts broer. Hij was kwaad. ‘Heer Isengrijn, er is een oud spreekwoord: uit de mond van een vijand komt zelden iets goeds. U hebt mijn oom vaak bedrogen. Eens gooide hij visjes, schollen, van een kar voor u. U at de beste zelf op en gaf hem alleen een graat. Een andere keer kreeg hij van u alleen het touw waaraan een lekker stuk spek had gehangen. En dan klaagt u over uw vrouw? Zij houdt al meer dan zeven jaar van Reynaert. En wat Cuwaert betreft: mag een meester zijn leerling niet slaan als hij zijn les niet kent? Cortois klaagt over een worst die zelf gestolen was. Wat slecht gewonnen is, raak je slecht kwijt.’
‘Bovendien’, ging Grimbeert verder, ‘leeft mijn oom sinds de vrede van de koning als een kluizenaar. Hij heeft zijn burcht verlaten en woont in een kleine cel. Hij draagt een haren hemd op zijn huid, eet al een jaar geen vlees en leeft van wat mensen hem geven. Hij is bleek en mager van het vasten.’
Terwijl Grimbeert dat zei, zagen ze een droevige stoet de berg af komen. Voorop liep Cantecleer de haan, die met zijn vleugels sloeg van verdriet. Achter hem werd een baar gedragen. Daarop lag een dode kip, Coppe, van wie Reynaert de kop en de hals had afgebeten. Aan weerskanten liepen twee hanen, Cantaert en Crayant, met een brandende kaars. Twee zussen van Coppe, Pinte en Sproete, droegen de baar en huilden zo hard dat je het van ver kon horen.
‘Heer koning’, riep Cantecleer, ‘heb medelijden met mij en mijn kinderen! Dit voorjaar had ik acht zonen en zeven dochters. Ze waren vet en sterk en woonden in een tuin met een muur eromheen, waar veel waakhonden waren. Reynaert liep vaak om de muur heen, maar de honden joegen hem weg. Toen kwam hij op een dag als kluizenaar verkleed. Hij liet mij een brief zien met uw zegel. Daarin stond dat u vrede had beloofd aan alle dieren en vogels. Hij zei dat hij nooit meer vlees zou eten en dat hij voor zijn zonden boete deed. Ik geloofde hem en ging zonder zorgen met mijn kinderen buiten de muur. Maar Reynaert was door de heg gekropen en lag op ons te wachten. Sindsdien heeft hij dag en nacht mijn kinderen gepakt. Van de vijftien zijn er nog maar vier over. En gisteren hebben de honden Coppe nog uit zijn bek gered, maar ze was al dood.’
De koning keek naar Grimbeert. ‘Uw oom de kluizenaar heeft goed gevast, hoor ik!’ Daarna liet hij voor Coppe de dodenmis zingen. Ze werd begraven onder een linde, in het gras, met een steen van marmer erop. Op de steen stond: ‘Hier ligt Coppe begraven, die zo goed kon krabben. Reynaert de vos heeft haar doodgebeten.’
Toen overlegde de koning met zijn raad hoe ze Reynaert konden straffen. Ze besloten dat de vos naar het hof moest komen, en dat Bruun de beer de boodschap zou brengen. ‘Heer Bruun’, zei de koning, ‘pas op voor zijn listen. Reynaert is gemeen. Hij zal vleien en liegen en u bedriegen als hij kan.’ ‘Heer koning’, antwoordde Bruun, ‘als Reynaert mij voor de gek houdt, krijgt hij het dubbel terug. Maakt u zich geen zorgen.’