Amsterdam, in de achttiende eeuw. Sara Burgerhart was bijna twintig: een meisje met een levendige geest, een warm hart en mooi bruin haar, dat hield van muziek, boeken en goed gezelschap. Alleen van haar eigen leven hield ze op dit moment helemaal niet.
Aan haar jeugd dacht ze met heimwee terug. Haar vader, Jan Burgerhart, had een bloeiende handel in thee, en haar ouders waren zielsgelukkig met elkaar. Toen Sara twaalf was, kwam daar abrupt een eind aan. Op een snikhete dag raakte haar vader oververhit van het inpakken en verzenden van thee. Hij kreeg een en binnen drie , geen veertig .
Haar moeder kwam nooit meer over dat verlies heen. Ze sloot zich op, zag bijna niemand en zonk weg in een diepe somberheid. Langzaam werd ze ook lichamelijk ziek. In het laatste jaar van haar leven week Sara geen moment van haar zijde: ze sliep voor het , haar alle en behalve de , haar en de Pieternel geen . Toen ze geen zeventien was, haar , op een , in het van Pieternel en van Abraham Blankaart.
Die meneer Blankaart was de boezemvriend van haar vader geweest, en die had hem als voogd voor zijn dochter gekozen. Maar tijdens haar ziekte had de moeder er een tweede voogd bij benoemd: haar eigen, veel oudere zus, juffrouw Zuzanna Hofland. Sara zou bij haar gaan wonen, en tante kreeg daar zevenhonderd gulden per jaar voor. Dat leek , want was geweest voor haar , .
Dat veranderde zodra het meisje weer jong begon te worden. Tante Hofland had zich lang geleden aangesloten bij de ‘fijnen’, een kring van mensen die zichzelf ‘de vromen’ noemden. Maar tante hoorde bij de zuurste soort: wat zij ‘godsvrucht’ noemde, bestond vooral uit mopperen, verbieden en geld oppotten.
In een brief aan haar vriendin Anna Willis beschreef Sara haar ellende in geuren en kleuren. Ze mocht niet op haar klavier spelen, behalve ouderwetse zeurliedjes. Ze mocht niemand zien zonder dat tante erbij zat. Ze liep in een grove, lelijke stoffen jurk en een mantel van een oude zijden doek van haar grootmoeder. Haar was ‘dat het van mijn ’. Elke moest ze uit , ‘die door in een ’, terwijl bij elke en de . Een die Anna haar had , had voor haar in het . En dan had Sara een om haar , ‘en ik ben twintig, ’.
Ze sloot haar brief af met een zin die haar helemaal typeerde: ‘Bekijf mij, preek, vermaan, bestraf, vlei mij, ik zal alles lezen, u liefhebben, en, mijn eigen zin doen.’
Twee mensen maakten het leven in huis nog onaangenamer. De eerste was Bregt, de oude dienstmeid: dik, lomp, altijd aan tantes kant, en stiekem dol op een borrel. Sara noemde haar in haar brieven ‘die Hottentot van een Bregt’. De tweede was broeder Benjamin, een vaste gast aan tantes tafel. Hij had moeten , maar hij en bij dan . Hij was en .
Meneer Blankaart zat al maanden voor zaken in Parijs. Sara had hem twee keer geschreven, en eindelijk kwam er antwoord, in zijn eigen bulderende stijl. ‘Wat hamer, meent u dat ik tijd heb om u zo vaak te antwoorden als mijn pupil mij met een hoop wissewasjes lastigvalt?’ begon hij. Maar daarna hij . Zijn over : ‘Uw de van uw te .’ Als het , en ze een , hij voor haar . Maar in de . Over zes hij te . had hij een voor haar , ‘want u bent een ’.
Sara huilde van blijdschap om zijn goedheid, en van wanhoop om die zes maanden. ‘Ik kan het hier geen zes weken meer uithouden,’ schreef ze terug. Ze had een oplossing gevonden: in een Franse winkel had ze een oude schoolvriendin teruggezien, Letje de Brunier. Letje woonde bij een keurige weduwe aan de Keizersgracht, mevrouw Spilgoed, en had voorgesteld dat Sara daar zou .
De druppel die de emmer deed overlopen, viel op een woensdagochtend. Sara speelde een paar nieuwe aria's op haar klavier, en tante begon te razen als een bezetene. Omdat Sara doorspeelde, gaf tante haar een fikse oorvijg. Precies op dat moment werd er gebeld. ‘Juffrouw, daar is sinjeur Benjamin.’ de , in een , over zijn . in een . ‘Toe, Saartje,’ ze, terwijl de van haar , ‘ jij wat . die .’
Sara sloot haar klavier en zei: ‘Het is goed, tante.’ Ze ging naar de keuken en bakte flink door. Maar ze at ze, het ene na het andere, al bakkend zelf op.