PRO: 5 natuurgebieden in Nederland

5 Nederlandse natuurgebieden 

Nederland is een dichtbevolkt land. Het is moeilijk plekken te vinden zonder gebouwen of wegen, maar die plekken zijn er wel! Als je goed kijkt, is de natuur in Nederland verrassend gevarieerd, ondanks het relatief kleine oppervlak van het land. Van uitgestrekte duinen langs de kust tot dichte bossen, moerassen en heidevelden; de Nederlandse natuur biedt een rijke biodiversiteit. Wel is het zo dat de natuur in Nederland niet helemaal vrij haar gang kan gaan. Onderzoekers, natuurorganisaties en boswachters zijn van bijna elke vierkante meter op de hoogte. De natuur wordt nauwlettend in de gaten gehouden en heeft bijna geen geheimen voor de mens.  Maar of we het nu hebben over een duif die een nest bouwt op een balkon in de stad of over uitgestrekte bossen en meren, het is en blijft allemaal natuur. En daar kunnen we van genieten! 

En wist je dat er 21 nationale parken in Nederland zijn die minimaal 1000 hectare groot zijn?  In deze podcastaflevering gaan we het hebben over vijf van die parken. Als je meer informatie wil over de 21 nationale parken, dan kun je op de website van The Dutch Online Academy een linkje vinden bij deze podcastaflevering: https://nationaalpark.nl/

Nummer 1: De Hoge Veluwe 

Het Nationaal Park De Hoge Veluwe ligt in de provincie Gelderland. Het gebied is ruim 5000 hectare groot en bestaat uit naaldbos, loofbos, heide, zandverstuivingen en landbouwgronden. Een naaldbos is een bos dat bestaat uit naaldbomen, zoals sparren en dennen. Een loofbos bestaat uit bomen die in de winter hun bladeren verliezen, zoals beuken, eiken en kastanjes. In dit natuurgebied kun je veel edelherten en wilde zwijnen vinden. Ook leven er reeën en moeflons. Een moeflon is eigenlijk een klein, wild schaap. Tegenwoordig kun je ook weer wolven op De Hoge Veluwe vinden. De wolf was lange tijd verdwenen uit Nederland, maar sinds 2015 is hij terug. Geen zorgen, wolven zijn over het algemeen niet gevaarlijk voor mensen. Ze zijn vaak banger voor ons dan wij voor hen. Alleen in uitzonderlijke situaties zal de wolf van zich afbijten. In Nederland leven wel een paar wolven die agressief of onvoorspelbaar gedrag kunnen vertonen. Loop je door een gebied waar wolven leven? Dan heb ik een paar tips voor je. Blijf op het pad, wandel samen met anderen en houd je hond dan aan de lijn. Wees extra alert als je met jonge kinderen wandelt. 

Op de Hoge Veluwe kun je veel heideplanten vinden. Heide is een verzamelnaam voor verschillende planten uit de heifamilie. Veel heideplanten bloeien als het hoogzomer is, dus in de maand augustus. De kleine bloemetjes zijn donkerpaars. Dat geeft een prachtig gezicht en de Hoge Veluwe trekt in de zomermaanden dan ook veel bezoekers. 

Een bezoek aan de Hoge Veluwe is niet gratis. Je moet een kaartje kopen. De prijzen verschillen per leeftijdsgroep. Je kunt op de website van de Hoge Veluwe kijken voor de actuele entreeprijzen.  

Wist je trouwens dat er op de Hoge Veluwe ook een museum te vinden is? In het Kröller-Müller Museum kun je onder andere werken van Vincent van Gogh bekijken. Het museum ligt in het natuurpark. Als je wilt, kun je ernaartoe fietsen, want het natuurgebied De Hoge Veluwe stelt 1800 witte fietsen gratis ter beschikking aan bezoekers. Je kunt echter ook met de auto bij het museum komen. 

Nummer 2: De Biesbosch 

De Biesbosch is een uniek zoetwatergetijdengebied in Nederland. Dat betekent dat het water niet zout is, maar dat het gebied wel in verbinding staat met de zee. Je hebt dus eb en vloed: het gaan en komen van water. Dat maakt dit natuurgebied extra bijzonder. 

De Biesbosch ligt op de grens van Noord-Brabant en Zuid-Holland en staat in verbinding met de zee. Dit bijzondere natuurgebied ontstond na de Sint-Elisabethsvloed van 1421 en is nu een van de grootste en belangrijkste natte natuurgebieden van Europa.

Het landschap van de Biesbosch bestaat uit kronkelende kreken, uitgestrekte rietvelden en dichtbegroeide wilgenbossen. Door de invloed van eb en vloed, het gaan en komen van het water, heeft het een dynamisch karakter. Het gebied is een paradijs voor natuurliefhebbers. Er is een rijke biodiversiteit. Zo leeft hier een grote populatie bevers. Daarnaast broeden er vogels, waaronder de imposante zeearend.

De Biesbosch is perfect voor actieve recreatie. Je kunt er wandelen, fietsen en kanoën door de smalle waterwegen. Je kunt ook een rondvaart maken met een boot en het gebied vanaf het water verkennen. In het Biesbosch MuseumEiland leer je meer over de geschiedenis en het beheer van dit bijzondere natuurgebied.

Nummer 3: Nieuw Land 

Nationaal Park Nieuw Land is het op een na jongste nationale park van Nederland. Het is maar liefst 29.000 hectare groot! En het is het grootste natuurpark ter wereld dat door mensen gemaakt is. Door mensen? Ja, want mensen hebben het gebied aan het einde van de twintigste eeuw drooggelegd. Vroeger was het allemaal water. 

Nationaal Park Nieuw Land is een uniek natuurgebied in de provincie Flevoland. Het park bestaat uit de Oostvaardersplassen, de Lepelaarplassen, het Markermeer en de Marker Wadden.

Het landschap varieert van moerassen en rietvelden tot open water en nieuwe eilanden. Dit maakt Nieuw Land een paradijs voor vogels, waaronder zeearenden, lepelaars en duizenden trekvogels. In de Oostvaardersplassen leven grote grazers zoals konikpaarden en edelherten. Deze dieren dragen bij aan het natuurlijke evenwicht van het natuurgebied.

Bezoekers kunnen het gebied ontdekken via wandel- en fietsroutes of vanaf het water. Het Markermeer en de Marker Wadden bieden kansen voor watersport en natuurobservatie. Er zijn ook bezoekerscentra zoals het Natuurbelevingcentrum de Oostvaarders in Almere en het Eilandpaviljoen op de Marker Wadden. Daar kun je meer leren over de flora, fauna en het ontstaan van dit bijzondere gebied.

Nationaal Park Nieuw Land laat zien hoe Nederland land heeft gewonnen van het water en tegelijkertijd ruimte heeft geboden aan de natuur. 

Nummer 4: Lauwersmeer

Het Lauwersmeer is onweerstaanbaar voor echte natuurliefhebbers en dan vooral voor vogelliefhebbers. Wat een prachtig natuurgebied is dit! Het ligt in het noorden van Nederland, in de provincie Groningen. Er leven ruim 100 vogelsoorten. Ook vrij zeldzame soorten zoals de lepelaar en de zeearend. Ook vind je er Schotse Hooglanders, die imposante, harige runderen die oorspronkelijk uit Schotland komen. Daarnaast leven er Konikpaarden en veel vossen. 

Net als in veel andere natuurgebieden in Nederland speelt het water een belangrijke rol in het Lauwersmeer. Vroeger was dit gebied namelijk zee. Vroeger stroomden zoet en zout water in elkaar over in de Lauwerszee, maar mensen waren bang voor overstromingen en bouwden in 1969 een dam. Toen werd de Lauwerszee dus Lauwersmeer. Het natuurgebied is nu een van de belangrijkste vogelgebieden in Europa. 

Als je dit gebied bezoekt moet je ook een kijkje nemen in het dorpje Lauwersoog. Dit dorp is een van de noordelijkste plaatsen van Nederland en er is heel veel te doen! Het dorp ligt namelijk aan het Lauwersmeer, maar ook aan de Waddenzee. Je kunt er bijzondere dieren spotten, zoals zeehonden! Er worden verschillende wandeltochten en boottochten georganiseerd, zodat een gids je de beste plekken kan laten zien. Je kunt er ook wadlopen. Wadlopen is een zeer bijzondere activiteit. Je loopt dan over de bodem van de Waddenzee, als het water laag staat. Je loopt dus eigenlijk over de bodem van de zee. Zo kun je van het vasteland naar een eiland wandelen, bijvoorbeeld naar Schiermonnikoog! Er is natuurlijk een strak tijdschema, want als je op het verkeerde moment gaat lopen, beland je in het water. Wadlopen doe je dus onder begeleiding van een professionele gids. 

Nummer 5:  De Loonse en Drunense Duinen 

Oei, wat was het moeilijk het vijfde en laatste nationale park te kiezen. Alle natuurgebieden zijn het waard een plekje te krijgen in deze podcast! Denk bijvoorbeeld aan de Oosterschelde, een gebied dat in verbinding staat met de zee en waar mensen gigantische bouwwerken hebben neergezet om het land te beschermen tegen het water. Als je meer interesse hebt in dat onderwerp, kun je eens luisteren naar de podcastaflevering over de Deltawerken. Ook zijn er meerdere nationale parken die direct aan zee liggen, zoals de Duinen van Texel en de Hollandse Duinen. De Hollandse Duinen liggen aan de kust van Zuid-Holland, niet ver van Den Haag. Het natuurgebied ligt midden in een van de drukst bevolkte gebieden van Nederland. In de lente kun je er genieten van de kleurrijke bollenvelden. 

Maar goed, ik heb dus een ander nationaal park gekozen als vijfde park voor deze podcast. Het was een moeilijke keuze, maar uiteindelijk heb ik gekozen voor een nationaal park waar het water niet centraal staat, namelijk de Loonse en Drunense Duinen.

Loonse en Drunense Duinen? Maar duinen liggen toch meestal aan water? Dat klopt, maar deze duinen niet! Het gebied ligt in Noord-Brabant, tussen Tilburg en Den Bosch. De Loonse en Drunense duinen bestaan uit bos, heide en zand. Er ligt zoveel zand dat het op sommige plekken op een echte woestijn lijkt. Het is één grote zandbak, want er ligt zo’n 270 hectare stuifzand. Je kunt er dus heerlijk spelen!  De bodem is droog en biedt weinig voedsel aan de planten. Hierdoor krijg je unieke flora en fauna. Omdat de wind het zand alle kanten op blaast, verandert het landschap voortdurend. 

Hoe kan het dat er midden in Nederland zoveel zand ligt? Nou, dat heeft te maken met de laatste IJstijd. Meer dan tienduizend jaar geleden bliezen de poolwinden het zand naar Nederland. Daar bleef het liggen. Uiteindelijk groeiden er bomen op, maar die zijn gekapt door mensen. Het zand is echt stuifzand. Dat betekent dat het heel los, zacht zand is. Ze noemen dit gebied ook wel de Brabantse Sahara. Sinds 2024 horen de Loonse en Drunense Duinen bij Het Van Gogh Nationaal Park. Dit is een groot, groen gebied met veel boerderijen en slingerende beken. De beroemde schilder Vincent van Gogh is hier opgegroeid en schilderde er veel van zijn beroemde werken. Het Van Gogh Nationaal Park is een groot gebied dat zich uitstrekt rondom de grote steden in Brabant, zoals Eindhoven, Den Bosch en Breda. Het heeft pas in 2024 de status van Nationaal Park gekregen. 

Zo, nu weet je meer over de nationale parken in Nederland. En ik ook. Ik heb echt plezier gehad in het maken van deze podcastaflevering en ik heb zin gekregen om in Nederland op ontdekkingstocht te gaan!

Woordenlijst

Het natuurgebied nature reserve
De biodiversiteit biodiversity
Het oppervlak, de oppervlakte surface area
Het duin dune
Het bos forest
Het moeras swamp
Het heideveld heathland
De boswachter forest ranger
Het naaldbos coniferous forest
Het loofbos deciduous forest
De naaldboom conifer tree
De loofboom deciduous tree
Het edelhert red deer
Het wild zwijn wild boar
Het ree roe deer
De moeflon mouflon
De wolf wolf
De heideplant heather plant
Het bloemetje small flower
Het museum museum
Het zoetwatergetijdengebied freshwater tidal area
De kreek creek
Het rietveld reed field
Het wilgenbos willow forest
De bever beaver
De zeearend sea eagle
De lepelaar spoonbill
Het konikpaard Konik horse
Het rund cow/bull
Het eiland island
De flora flora
De fauna fauna
Het wandelpad walking path
De fietsroute cycling route
Het bezoekerscentrum visitor center
Het Markermeer Markermeer lake
Het Marker Wadden Marker Wadden islands
De dam dam
Het stuifzand drifting sand
Zich uitstrekken tot to stretch / to extend to
Stromen to flow
Bloeien to bloom
Ontdekken to discover
Verkennen to explore
Beschermen to protect
Opmerken to notice
Opbouwen to build up
Opkomen to rise (sun, tide)
Afspelen to take place / to unfold
Beheren to manage
Uitsterven to become extinct
Bloeiend zijn to be in bloom
In verbinding staan to be connected
Een kijkje nemen to take a look
Zich bevinden to be located
Verschijnen to appear
Leven to live
Voorkomen to occur / to happen
Opvangen to catch / to accommodate
Zich aanpassen to adapt
Omgeven zijn door to be surrounded by
Zich richten op to focus on
Overstromen to flood
Wandelen to walk
Fietsen to cycle
Kanoën to canoe
Bezoeken to visit
Leren over to learn about
Verplaatsen to move
Genieten van to enjoy
Verschuiven to shift
Zich ontwikkelen to develop
Ontstaan to originate / to form
Verschijnen to emerge
Waarnemen to observe