Ik vind dat …: giving your opinion with dat

With dat (that) you make one sentence out of two. That's how you say what you think, hope or know, or what someone else says.

Dutch · English

• Ik vind dat Nederlands moeilijk is. · I think Dutch is difficult.
• Ik denk dat het morgen regent. · I think it'll rain tomorrow.
• Ik hoop dat je snel beter wordt. · I hope you get well soon.
• Ik weet dat hij in Utrecht woont. · I know he lives in Utrecht.
• Hij zegt dat de les om negen uur begint. · He says the lesson starts at nine.

English says I think for both. In Dutch, vinden is your opinion (Ik vind dat de film mooi is) and denken is what you believe or expect (Ik denk dat de film om acht uur begint).

The part after dat is a bijzin. In a bijzin, the conjugated verbum goes to the end, just like after omdat.

Main clause → after dat

• Nederlands is moeilijk. → Ik vind dat Nederlands moeilijk is.
• Hij heeft gelijk. → Ik denk dat hij gelijk heeft. · I think he's right.
• De trein is te duur. → Ik vind dat de trein te duur is. · I think the train is too expensive.

Usually the subject comes straight after dat: dat hij …, dat Nederlands …. Then the rest, and the verb last.

The comma. You don't need a comma before dat. In a short sentence, leave it out: Ik denk dat hij komt. In a long sentence a comma is allowed if it makes the sentence easier to read.

With a modal verbum (kunnen, willen, moeten …) or the perfectum, you have two verbs. Both go to the end of the bijzin.

Dutch · English

• Ik denk dat hij morgen komt. · I think he's coming tomorrow.
• Ik denk dat hij morgen kan komen. · I think he can come tomorrow.
• Ik hoop dat je het examen hebt gehaald. · I hope you've passed the exam.

You'll also hear the other order, especially with the perfectum: dat je het examen gehaald hebt (and, less often, dat hij morgen komen kan). Both orders are correct. What matters: the verbs stay together at the end.

A separable verbum (aankomen, meegaan) comes back together at the end, written as one word:

• De trein komt om 8 uur aan. → Ik denk dat de trein om 8 uur aankomt. · I think the train arrives at 8.
• Hij gaat mee. → Ik hoop dat hij meegaat. · I hope he comes along.

Compare: dat de trein om 8 uur vertrekt (not separable) and dat de trein om 8 uur aankomt (aan + komen).

With vinden you can give your opinion in two ways. Both are correct and mean almost the same.

• Without dat: vinden + het (or a noun) + adjective. Ik vind het leuk. (I like it.) · Ik vind Nederlands moeilijk.
• With dat: a full bijzin, with a subject and a verb at the end. Ik vind dat het leuk is. · Ik vind dat Nederlands moeilijk is.

The short one is very common when you speak. Just don't mix the two: Ik vind dat het leuk ✗ has no verb. After dat you always need one: dat het leuk is.

In English you can drop that: I think he's right. In Dutch you can't. Dat always stays.

English · Dutch

• I think he's right. · Ik denk dat hij gelijk heeft. (not: Ik denk hij heeft gelijk ✗)
• I hope you can come. · Ik hoop dat je kunt komen.

For a short answer, use het instead: Komt hij morgen? – Ik denk het wel. (I think so.) – Ik denk het niet. (I don't think so.)

Another way to give your opinion is volgens mij (I think, in my opinion). After volgens mij there's no dat and no bijzin. Volgens mij takes position 1, so the verb comes next, before the subject: inversie.

Dutch · English

• Volgens mij is het waar. · I think it's true.
• Volgens mij heeft Tom gelijk. · I think Tom is right.
• Volgens mij komt de trein om 8 uur aan. · I think the train arrives at 8.

Compare: Ik denk dat het waar is (verb at the end) and Volgens mij is het waar (verb in position 2). To ask for someone's opinion: Wat vind jij? or Wat denk jij?

Wrong · Right · Why

• ✗ Ik denk dat hij is moe. · ✓ Ik denk dat hij moe is. · After dat, the verb goes to the end.
• ✗ Ik denk hij heeft gelijk. · ✓ Ik denk dat hij gelijk heeft. · You can't leave out dat.
• ✗ Ik hoop dat hij kan morgen komen. · ✓ Ik hoop dat hij morgen kan komen. · Both verbs go to the end.
• ✗ Ik denk dat de trein om 8 uur komt aan. · ✓ Ik denk dat de trein om 8 uur aankomt. · A separable verb comes back together.
• ✗ Volgens mij het is waar. · ✓ Volgens mij is het waar. · Volgens mij → inversie.

• Ik vind / denk / hoop / weet dat …, hij zegt dat …: dat starts a bijzin.
• In the bijzin, the verb goes to the end: Ik vind dat Nederlands moeilijk is.
• Two verbs: both at the end (dat hij kan komen). A separable verb comes back together (dat de trein aankomt).
• No comma needed before dat.
• Never leave out dat. Short answer: Ik denk het wel / niet.
• Volgens mij + inversie, without dat: Volgens mij is het waar.