Verb clusters in subclauses (…dat hij had moeten bellen)

In a main clause, the conjugated verbum is in position 2 and the other verbs go to the end. In a bijzin (after dat, of, omdat, als, die …), the conjugated verbum joins them at the end. Together they form a verb cluster.

Main clause → bijzin

• Hij moet de makelaar bellen. → Ik weet dat hij de makelaar moet bellen.
• Ze hebben het huis gekocht. → Ze vertellen dat ze het huis hebben gekocht.
• Hij had de verhuurder moeten bellen. → Ik vind dat hij de verhuurder had moeten bellen. · I think he should have called the landlord.

The subject, the object, niet and time words come before the cluster, never between the verbs. A separable verb can split, though: its first part may go in front of the cluster. dat hij zich had moeten inschrijven and dat hij zich in had moeten schrijven (that he should have registered) are both correct.

With a modal verb (kunnen, moeten, mogen, willen, zullen), the modal usually comes first and the infinitive last:

Dutch · English

• Ik weet niet of ik de huur nog kan betalen. · I don't know if I can still pay the rent.
• De makelaar zegt dat we snel een bod moeten doen. · The estate agent says we have to make an offer quickly.

The other order (dat ik de huur nog betalen kan) is also correct, but less common. You'll hear it most in the north-east of the Netherlands. Stick to kan betalen.

In the perfectum or plusquamperfectum, a modal + infinitive gets heeft or had. The modal doesn't become a participle (gemoeten, gekund): it stays an infinitive. That's the double infinitive (dubbele infinitief).

In a bijzin, the cluster then has one order: conjugated verbum → modal → main verb.

Dutch · English

• Iedereen zegt dat we eerder hadden moeten reageren. · Everyone says we should have responded earlier.
• Het is jammer dat ze het huis niet hebben kunnen kopen. · It's a pity they weren't able to buy the house.
• Ik vraag me af of Kim de woning al heeft kunnen bezichtigen. · I wonder if Kim has been able to view the flat yet.

✓ had moeten bellen · ✗ had gemoeten bellen · ✗ moeten bellen had · ✗ bellen had moeten.

Laten, gaan, blijven, zien, horen, helpen and leren do the same in the perfectum: dat ze de woning heeft laten taxeren (had the home valued), dat ze bij hun ouders zijn blijven wonen, dat we drie huizen zijn gaan bekijken.

A modal only becomes a participle when there's no second verb: Een huis kopen? Dat hebben we nooit gekund.

Some verbs take te + infinitive: proberen, beginnen, hoeven, weten (manage to) … In a bijzin, the te-infinitive comes last, with te right before the infinitive:

Dutch · English

• Hij vertelt dat hij al twee jaar een woning probeert te vinden. · He says he's been trying to find a home for two years.
• Ik hoop dat je niet lang hoeft te wachten op een huurwoning. · I hope you don't have to wait long for a rental home.
• Makelaars zeggen dat de prijzen weer beginnen te stijgen. · Estate agents say prices are starting to rise again.

In the perfectum, proberen has three correct forms. The first two are standard everywhere, the third in the Netherlands:

• dat hij heeft geprobeerd (om) de verhuurder te bellen · the participle, with the rest after it
• dat hij de verhuurder heeft proberen te bellen · the double infinitive: proberen te bellen is one block
• dat hij de verhuurder heeft geprobeerd te bellen · the participle inside the cluster

With the infinitive proberen, nothing can come between proberen and te: ✗ dat hij heeft proberen de verhuurder te bellen. Beginnen works the same way: dat ze een nieuw huis is beginnen te zoeken.

When the cluster has a participle (perfectum or passieve vorm), you can choose the order. They're called the red order (auxiliary first) and the green order (participle first). Both are correct.

Red · Green

• dat ze het huis heeft verkocht · dat ze het huis verkocht heeft
• dat de huur is verhoogd · dat de huur verhoogd is
• dat er te weinig woningen worden gebouwd · dat er te weinig woningen gebouwd worden

In everyday speech, the green order is more common. In newspapers, you'll see the red order more and more.

With three verbs and a participle, put the participle at the start or at the very end: dat er meer huizen gebouwd moeten worden or dat er meer huizen moeten worden gebouwd. (In Belgium you'll often hear moeten gebouwd worden.)

Wrong · Right · Why

• ✗ dat hij de makelaar had gemoeten bellen · ✓ dat hij de makelaar had moeten bellen · Perfectum with a modal + verb: infinitive, not participle.
• ✗ dat we eerder reageren hadden moeten · ✓ dat we eerder hadden moeten reageren · Three verbs: the conjugated verbum comes first.
• ✗ dat hij moet de huur betalen · ✓ dat hij de huur moet betalen · The object comes before the cluster.
• ✗ dat ze een kamer probeert vinden · ✓ dat ze een kamer probeert te vinden · Proberen needs te.
• ✗ dat hij heeft proberen de makelaar te bellen · ✓ dat hij de makelaar heeft proberen te bellen · Nothing between proberen and te.

• In a bijzin, all the verbs go to the end, together. Nothing comes between them.
• Modal + infinitive: kan betalen, moet bellen.
• Perfectum with a modal: heeft/had + modal + infinitive, in that order: dat hij had moeten bellen. Kunnen, not gekund.
• Te stays right before its infinitive: probeert te vinden; heeft proberen te bellen or heeft geprobeerd te bellen.
• With a participle, you choose: heeft gebeld or gebeld heeft.