Onbegrijpelijk veel mensen hebben familie in Amsterdam. Ik schrijf dat eenvoudig toe aan het grote aantal inwoners van de hoofdstad. Ook ik had er een paar jaar geleden nog een verre neef. Waar hij nu is, weet ik niet; ik geloof dat hij naar de West is vertrokken.
Mijn neef heette Robertus Nurks. Niets maakte mij banger dan een briefje van hem op zaterdagmiddag, met het bericht dat hij de volgende dag, als het weer goed bleef, naar Haarlem zou komen om met mij de dag in de Haarlemmerhout door te brengen. Niet dat ik iets tegen dat bos heb; ik had alleen iets tegen hem.
En toch was hij een beste, eerlijke, trouwe jongen, stipt in zijn zaken, godsdienstig, en diep vanbinnen zelfs goedhartig. Maar er was iets in hem, ik weet niet wat, waardoor ik nooit op mijn gemak was: iets lastigs, iets brutaals, in één woord iets volmaakt onaangenaams. Koop een , een , niemand iets van kan , en je dat Nurks de met de van de zal : ‘Wat een jij .’ En het dat alles zou , je drie .
Hij was altijd vrolijk, maar hij vond er een genoegen in om de onschuldigste mensen van de wereld kleine wonden toe te brengen. Hij kende de zwakke plekken van je familie, je verstand, je hart, je lichaam en je kleerkast, en raakte ze om beurten aan.
Het is nu drie jaar geleden dat hij mij op zaterdag 14 juli weer zo’n briefje stuurde. Juist die zondag had ik andere plannen. Mijn Leidse vriend, een student in de medicijnen die ik hier Boerhave zal noemen, logeerde bij mij. Wij zouden over Velsen naar de duinen wandelen om planten te zoeken, en ik had hem bovendien beloofd dat de wijngaardslakken daar over je . Hij was . Het uit Amsterdam al die een .
‘Ha, hoe maak je het, Rob!’ riep ik, toen hij binnenstapte. Was het vals dat ik hem hartelijk ontving? Ik geloof het niet; ik had hem in lang niet gezien. ‘Best, jongen. Meneer, uw dienaar! Wat valt dat eind van de poort hierheen weer tegen!’ Toen Boerhave dat hij in Amsterdam aan moest , hij : ‘ , als je zo’n als Haarlem , je dat .’
Nurks keek in de spiegel. Door de hitte in de diligence was zijn boord flauwgevallen over zijn das. Ik bood hem een sigaar aan; hij beet de punt eraf met het ongelovigste gezicht van de wereld. ‘Heb je nog altijd dat strooien soortje? Kun je nog altijd niet roken, Hildebrand? Ik vind het als iemand . Ik iemand die , maar dat is de van de .’ Ik dat ik bij het van die om hem in die te .
Zodra Boerhave even de kamer uit was, boog Nurks zich naar me toe: ‘Die vriend van jou is lelijk, zeg! Net of hij een trap van een paard heeft gehad.’ Bij de koffie verklaarde hij dat koffie zonder melk een slechte teint geeft; toen Boerhave zei dat hij in de medicijnen studeerde en daar nooit van had, Nurks hem een van al die die in Amsterdam zonder op . Hij met de dat geen op aan wie hij zijn zou .
Om één uur gingen we naar de Hout, precies op het uur dat de kleine winkeliers al naar huis gingen en de deftige families nog moesten komen. ‘Wat zien je stadgenoten er ouderwets uit!’ zei Nurks met een spottend lachje, en hij liet me geen kans om te antwoorden.
Bij het café van Stoffels werden zijn onbeleefdheden ook voor het publiek beschikbaar. ‘Lieve hemel, Hild, wat heb je een mooi vest aan! Jammer dat het een paar modes achter is.’ Ik droeg het voor het eerst en had er de hele ochtend tevreden naar gekeken. Onmiddellijk schoof ik mijn onder de , want vijfenzeventig had hij met naar mijn . Van een het ‘Wat een !’, van een ‘ !’, alles voor de .
‘Is dat een jas van je vader?’ vroeg hij grappig aan de jongen die de limonade bracht en in zijn veel te grote jas zwom. ‘Ik heb geen vader,’ zei de arme jongen, en het ging mij door de ziel.
Toen kwam er muziek: drie vrouwen met rode linten op hun muts, een brede, sproeterige zangeres met een harp, en twee magere violistes met ringen vol diamanten die een sterke familietrek van glas hadden. ‘Drie gratiën!’ lachte Nurks, en hij stopte af en toe zijn vingers in zijn oren. Voor de die de met haar .