Examentip: het ONA-portfolio en het eindgesprek

ONA is een onderdeel van de inburgering. Wil je weten hoe ONA past bij de andere examens? Lees dan onze gids Zo werkt het inburgeringsexamen.

ONA of MAP? Kijk in je brieven van DUO en in je PIP of Mijn Inburgering.

• Wet inburgering 2013 (de meeste verblijfsvergunningen van voor 2022) → ONA is een deel van je examen, behalve als je vóór 1 januari 2015 moest beginnen.
• Wet inburgering 2021 (verblijfsvergunningen vanaf 2022) → geen ONA. Je doet de MAP bij je gemeente. Dat is geen examen bij DUO.
• Vrijwillig inburgeren (bijvoorbeeld voor naturalisatie): ONA is een deel van het examen. Heb je de AOW-leeftijd bereikt? Dan heb je ONA niet nodig voor naturalisatie.

De 8 resultaatkaarten (elke kaart is een set vragen over het beroep dat je kiest):

1. Beroepenoriëntatie: welke beroepen bij je passen, en welk beroep je kiest.
2. Realistisch beroepsbeeld: hoe het werk echt is: taken, werktijden, arbeidsvoorwaarden, en of het past bij je leven.
3. Je eigenschappen kennen: je eigenschappen en vaardigheden, met voorbeelden.
4. Beroepskansen: waar je vacatures vindt en hoeveel er zijn. Je voegt echte vacatures toe.
5. Beroepscompetenties: welke opleiding of welk diploma je nodig hebt, wat het kost, en je plan.
6. Netwerk opbouwen: wie je kan helpen om werk te vinden, en hoe je meer mensen gaat leren kennen.
7. Werk vinden: hoe je werk zoekt. Je voegt een cv, een sollicitatiebrief en sollicitatieformulieren in het Nederlands toe.
8. Werkcultuur: wat het verschil is tussen werken in Nederland en in je eigen land.

Zo maak je het portfolio. Kies een beroep dat je echt wilt en dat haalbaar is voor jou. Doe het onderzoek zelf: kijk op de websites van het UWV, mbo-scholen en vacaturesites, en praat met mensen die het werk doen. Schrijf korte, eerlijke antwoorden in je eigen woorden. Houd een lijst bij van je bronnen.

Zo bereid je het eindgesprek voor. De examinatoren stellen vragen over jouw kaarten: Waarom dit beroep? Wat zijn je sterke punten? Waar heb je vacatures gevonden? Wie zitten er in je netwerk? Wat is anders op het werk in Nederland? Wat is je volgende stap? Oefen elk antwoord hardop in twee of drie zinnen, met één echt voorbeeld. Kleine grammaticafouten zijn geen probleem. Ze willen zien dat je je eigen plan begrijpt. Neem je portfolio mee, en vraag "Kunt u de vraag herhalen?" als je iets niet begrijpt.

Opdracht: Bereid je eigen eindgesprek voor. Neem bij elke vraag een kort antwoord op (30 tot 60 seconden) over jouw gekozen beroep. Vergelijk je antwoorden daarna met de voorbeeldantwoorden (van Rosa, die kapper wil worden) en vink de checklist af. Pro-studenten sturen de opnames naar hun docent.

1. Welk beroep heeft u gekozen? En waarom?

Voorbeeld: Ik heb gekozen voor het beroep kapper. In Brazilië heb ik tien jaar in een kapsalon gewerkt. Ik vind het mooi werk, omdat je mensen blij maakt.

1. Welke eigenschappen heeft u voor dit beroep?

Voorbeeld: Ik ben punctueel en ik werk netjes. Ik kan ook goed met klanten praten, bijvoorbeeld als een klant niet tevreden is.

1. Waar vindt u vacatures? Hoeveel vacatures zijn er?

Voorbeeld: Ik vind vacatures op internet, bijvoorbeeld bij het UWV, en op de websites van kapsalons. In Tilburg zijn er nu ongeveer tien vacatures voor kapper. Twee vacatures zitten in mijn portfolio.

1. Wat is anders aan het werk in Nederland en in uw land?

Voorbeeld: In Nederland maken klanten altijd een afspraak. In Brazilië komen klanten vaak zonder afspraak. Hier zeg je ook "je" tegen je baas. Dat is nieuw voor mij.

1. Wat is uw volgende stap?

Voorbeeld: Ik wil eerst een stage doen in een kapsalon. Ik heb ook mijn diploma laten waarderen. Als ik een baan heb, wil ik een cursus Nederlands voor werk volgen.

Checklist (ja/nee)

1. Heb ik mijn beroep duidelijk genoemd in de eerste zin?
2. Heb ik een reden gegeven met omdat of want?
3. Heb ik minstens één echt voorbeeld gegeven uit mijn eigen leven of mijn onderzoek?
4. Past mijn antwoord bij wat ik op de kaart heb geschreven (hetzelfde beroep, dezelfde feiten)?
5. Heb ik elke vraag beantwoord in 2 of 3 volledige zinnen?
6. Ben ik blijven praten, en heb ik om herhaling gevraagd als ik iets niet begreep?

Onderdeel: ONA. Soorten opdrachten: het portfolio (8 resultaatkaarten + bewijzen) en het eindgesprek.

• Zo ziet het echte examen eruit (inburgeren.nl, gecontroleerd in oktober 2026):
• Deel 1, het portfolio: 8 resultaatkaarten, allemaal over hetzelfde beroep, plus de bewijzen die sommige kaarten vragen, zoals vacatures, een cv, een sollicitatiebrief en sollicitatieformulieren. Je uploadt ze in Mijn Inburgering (of je stuurt ze per post). DUO controleert het portfolio. Dat kan tot 6 weken duren.
• Deel 2, een keuze uit twee: een eindgesprek van ongeveer 30 minuten over je kaarten, of een ONA-cursus van 64 uur bij een erkende inburgeringsschool. De cursus kan alleen als je het portfolio online inlevert.
• Het eindgesprek is meestal binnen ongeveer 6 weken nadat je je hebt aangemeld. Je krijgt de uitslag binnen 8 weken per brief.
• Wie moet het doen: mensen met een inburgeringsplicht onder de Wet inburgering 2013 (die op of na 1 januari 2015 moesten beginnen) en mensen die vrijwillig inburgeren. Onder de Wet inburgering 2021 doe je geen ONA: je doet de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) bij je gemeente.

Veelgemaakte fouten

1. Kaarten over verschillende beroepen. Alle 8 kaarten moeten over één en hetzelfde beroep gaan.
2. Bewijzen ontbreken: geen vacatures, geen cv of sollicitatiebrief in het Nederlands, geen sollicitatieformulieren.
3. Antwoorden kopiëren van internet of van een vriend, en ze dan in het eindgesprek niet kunnen uitleggen.
4. Een onrealistisch beroep kiezen zonder de eisen te controleren (diploma, taalniveau, werktijden).
5. Niet oefenen met praten over de kaarten: het eindgesprek is een gesprek, geen leestoets.