Ik vind dat …: je mening geven met dat

Met dat maak je van twee zinnen één zin. Zo zeg je wat je vindt, denkt, hoopt of weet, of wat iemand anders zegt.

Nederlands · Engels

• Ik vind dat Nederlands moeilijk is. · I think Dutch is difficult.
• Ik denk dat het morgen regent. · I think it'll rain tomorrow.
• Ik hoop dat je snel beter wordt. · I hope you get well soon.
• Ik weet dat hij in Utrecht woont. · I know he lives in Utrecht.
• Hij zegt dat de les om negen uur begint. · He says the lesson starts at nine.

In het Engels zeg je in beide gevallen I think. In het Nederlands geef je met vinden je mening (Ik vind dat de film mooi is) en zeg je met denken wat je gelooft of verwacht (Ik denk dat de film om acht uur begint).

Met dat begint een bijzin. In een bijzin staat het vervoegde verbum aan het eind, net als na omdat.

Hoofdzin → met dat

• Nederlands is moeilijk. → Ik vind dat Nederlands moeilijk is.
• Hij heeft gelijk. → Ik denk dat hij gelijk heeft. · I think he's right.
• De trein is te duur. → Ik vind dat de trein te duur is. · I think the train is too expensive.

Meestal komt het subject direct achter dat: dat hij …, dat Nederlands …. Daarna komt de rest, en het verbum als laatste.

De komma. Tussen de hoofdzin en dat hoeft geen komma. In een korte zin zet je er geen: Ik denk dat hij komt. In een lange zin mag een komma wel, als de zin daardoor makkelijker te lezen is.

Heb je een modaal verbum (kunnen, willen, moeten …) of het perfectum? Dan heb je twee verba. Ze staan allebei aan het eind van de bijzin.

Nederlands · Engels

• Ik denk dat hij morgen komt. · I think he's coming tomorrow.
• Ik denk dat hij morgen kan komen. · I think he can come tomorrow.
• Ik hoop dat je het examen hebt gehaald. · I hope you've passed the exam.

Je hoort ook de andere volgorde, vooral bij het perfectum: dat je het examen gehaald hebt (en minder vaak dat hij morgen komen kan). Beide volgordes zijn goed. Het belangrijkste: de verba staan samen aan het eind.

Een scheidbaar verbum (aankomen, meegaan) komt aan het eind weer bij elkaar, in één woord:

• De trein komt om 8 uur aan. → Ik denk dat de trein om 8 uur aankomt. · I think the train arrives at 8.
• Hij gaat mee. → Ik hoop dat hij meegaat. · I hope he comes along.

Vergelijk: dat de trein om 8 uur vertrekt (niet scheidbaar) en dat de trein om 8 uur aankomt (aan + komen).

Met vinden kun je je mening op twee manieren geven. Ze zijn allebei goed en betekenen bijna hetzelfde.

• Zonder dat: vinden + het (of een substantief) + adjectief. Ik vind het leuk. (I like it.) · Ik vind Nederlands moeilijk.
• Met dat: een hele bijzin, met een subject en een verbum aan het eind. Ik vind dat het leuk is. · Ik vind dat Nederlands moeilijk is.

De korte vorm hoor je heel vaak als mensen praten. Maar meng ze niet: in Ik vind dat het leuk ✗ mist het verbum. In een bijzin met dat heb je altijd een verbum nodig: dat het leuk is.

In het Engels kun je that weglaten: I think he's right. In het Nederlands kan dat niet: dat blijft altijd staan.

Engels · Nederlands

• I think he's right. · Ik denk dat hij gelijk heeft. (niet: Ik denk hij heeft gelijk ✗)
• I hope you can come. · Ik hoop dat je kunt komen.

Geef je een kort antwoord? Gebruik dan het: Komt hij morgen? – Ik denk het wel. (I think so.) – Ik denk het niet. (I don't think so.)

Je kunt je mening ook geven met volgens mij (I think, in my opinion). Na volgens mij komt geen dat en geen bijzin. Volgens mij staat op plaats 1, dus daarna komt eerst het verbum en dan het subject: inversie.

Nederlands · Engels

• Volgens mij is het waar. · I think it's true.
• Volgens mij heeft Tom gelijk. · I think Tom is right.
• Volgens mij komt de trein om 8 uur aan. · I think the train arrives at 8.

Vergelijk: Ik denk dat het waar is (verbum aan het eind) en Volgens mij is het waar (verbum op plaats 2). Wil je weten wat iemand anders denkt? Vraag dan: Wat vind jij? of Wat denk jij?

Fout · Goed · Waarom

• ✗ Ik denk dat hij is moe. · ✓ Ik denk dat hij moe is. · In de bijzin staat het verbum aan het eind.
• ✗ Ik denk hij heeft gelijk. · ✓ Ik denk dat hij gelijk heeft. · Dat mag je niet weglaten.
• ✗ Ik hoop dat hij kan morgen komen. · ✓ Ik hoop dat hij morgen kan komen. · Beide verba staan aan het eind.
• ✗ Ik denk dat de trein om 8 uur komt aan. · ✓ Ik denk dat de trein om 8 uur aankomt. · Een scheidbaar verbum komt weer bij elkaar.
• ✗ Volgens mij het is waar. · ✓ Volgens mij is het waar. · Volgens mij → inversie.

• Ik vind / denk / hoop / weet dat …, hij zegt dat …: met dat begint een bijzin.
• In de bijzin staat het verbum aan het eind: Ik vind dat Nederlands moeilijk is.
• Twee verba: allebei aan het eind (dat hij kan komen). Een scheidbaar verbum komt weer bij elkaar (dat de trein aankomt).
• Tussen de hoofdzin en dat is geen komma nodig.
• Laat dat nooit weg. Kort antwoord: Ik denk het wel / niet.
• Volgens mij + inversie, zonder dat: Volgens mij is het waar.