Open en gesloten lettergrepen: woon - wonen?

Het Nederlands heeft korte en lange klinkers. Het verschil verandert de betekenis van een woord.

Kort · Lang

• de man (man) · de maan (moon) · a / aa
• de pen (pen) · de peen (carrot) · e / ee
• de zon (sun) · de zoon (son) · o / oo
• de bus (bus) · het vuur (fire) · u / uu

In een kort woord van één lettergreep: één letter = korte klinker, twee letters = lange klinker. De lange i schrijf je altijd als ie (de vis is kort, vies is lang).

Verdeel een woord in stukjes (lettergrepen):

• Een gesloten lettergreep eindigt op een medeklinker: man, woon, zit.
• Een open lettergreep eindigt op een klinker: *wo-*nen, *ma-*ken, *bo-*men.

Bij het splitsen gaat één medeklinker tussen twee klinkers naar de volgende lettergreep: wo-nen, ma-ken, ra-men. Twee medeklinkers verdeel je over de lettergrepen: man-nen, zit-ten, kin-de-ren.

Aan het eind van een open lettergreep is een klinker automatisch lang. Dus aa, ee, oo, uu verliezen een letter als de lettergreep open wordt.

Gesloten (twee letters) · Open (één letter) · Engels

• ik woon · wo-nen · to live
• ik maak · ma-ken · to make
• de boom · de bo-men · tree(s)
• de straat · de stra-ten · street(s)
• de week · de we-ken · week(s)
• het uur · de u-ren · hour(s)

Na een korte klinker moet een medeklinker staan. Als je -en toevoegt, verdubbel je de medeklinker, zodat de eerste lettergreep gesloten blijft. Andersom eindigt een woord nooit op een dubbele medeklinker.

Eén lettergreep · Twee lettergrepen · Engels

• de man · de man-nen · man / men
• de kat · de kat-ten · cat(s)
• het bed · de bed-den · bed(s)
• ik zit · zit-ten · to sit
• ik bak · bak-ken · to bake
• ik stop · stop-pen · to stop

Vergelijk nu: de bomen (trees, lange o) en de bommen (bombs, korte o). Eén letter verschil, een ander woord.

Voor het presens heb je de stam nodig: de infinitief zonder -en. Pas daarna de spelling aan met de twee regels. En onthoud: Nederlandse woorden eindigen nooit op v of z.

Infinitief · ik-vorm · jij / hij / zij · Regel

• wonen · ik woon · woont · lange o: dubbel
• maken · ik maak · maakt · lange a: dubbel
• eten · ik eet · eet · lange e: dubbel (geen extra t)
• zitten · ik zit · zit · één t aan het eind
• leggen · ik leg · legt · één g aan het eind
• leven · ik leef · leeft · v → f, een woord eindigt nooit op een v
• lezen · ik lees · leest · z → s, een woord eindigt nooit op een z
• verhuizen · ik verhuis · verhuist · z → s

• De klinkercombinaties ie, oe, eu, ui, ei, ij, ou, au blijven hetzelfde: de deur → de deuren, de tuin → de tuinen, zoeken → ik zoek.
• ee aan het eind van een woord blijft dubbel. Anders lees je het als een zwakke "uh"-klank: de zee, twee, de thee.
• ch verdubbel je nooit: lachen → ik lach.
• Een paar substantieven hebben een korte klinker in het enkelvoud en een lange klinker in het meervoud. Je kunt ze zien als uitzonderingen op de regels. Voorbeelden: de dag → de dagen, de weg → de wegen, het glas → de glazen. De spelling volgt de nieuwe klank. Lees ook ons artikel over het meervoud.

Fout · Goed · Waarom

• ik won in Utrecht · ik woon · Gesloten lettergreep: een lange o schrijf je met oo.
• woonen · wonen · Open lettergreep: één o is genoeg.
• ik zitt · ik zit · Geen dubbele medeklinker aan het eind van een woord.
• de manen (meervoud van man) · de mannen · Korte a: verdubbel de n. Manen is het meervoud van maan.
• ik leev · ik leef · Geen v aan het eind van een woord.
• ik lez · ik lees · z → s, en een lange e schrijf je met ee.
• de weeken · de weken · Open lettergreep: één e.
• ik lachch / lachchen · ik lach / lachen · ch verdubbel je nooit.