Verkleinwoorden in het Nederlands: -je, -tje, -pje, -etje en -kje

Verkleinwoorden in het Nederlands

De basisuitgang is -je. De klank aan het eind van het woord bepaalt of je een extra "hulpletter" nodig hebt.

Uitgang · Wanneer · Voorbeelden

• -je · na de meeste medeklinkers (b, d, f, g, k, p, s, t, ch) · het huis → het huisje, het boek → het boekje, de hond → het hondje, de kat → het katje
• -tje · na een klinker of tweeklank; na l, n, r, w als daarvoor een lange klinker, een tweeklank of een onbeklemtoonde e staat · de koe → het koetje, het cadeau → het cadeautje, de stoel → het stoeltje, de tuin → het tuintje, de deur → het deurtje, de tafel → het tafeltje, de vrouw → het vrouwtje
• -pje · na m als daarvoor een lange klinker, een tweeklank, een onbeklemtoonde e of een medeklinker staat · de boom → het boompje, het raam → het raampje, de film → het filmpje, de bezem → het bezempje
• -etje · na een korte, beklemtoonde klinker + l, m, n, r of ng; verdubbel de medeklinker (behalve ng) · de bal → het balletje, de kam → het kammetje, de man → het mannetje, de ster → het sterretje, de ring → het ringetje
• -kje · na een onbeklemtoonde -ing: ng wordt nk · de koning → het koninkje, de woning → het woninkje, de tekening → het tekeninkje

Twee details over de spelling:

• Eindigt een woord op één lange a, o of u, dan verdubbel je die klinker: de oma → het omaatje, de auto → het autootje, het menu → het menuutje.
• Een paar woorden met een korte klinker + b, g of p krijgen ook -etje: de brug → het bruggetje, de weg → het weggetje.

Elk verkleinwoord is een het-woord, ook als het gewone substantief een de-woord is. Het meervoud eindigt altijd op -s.

Origineel · Verkleinwoord · Meervoud

• de tafel · het tafeltje · de tafeltjes
• de vrouw · het vrouwtje · de vrouwtjes
• het huis · het huisje · de huisjes

Omdat het een het-woord is, gelden de gewone het-regels: dit/dat in plaats van deze/die, en geen -e aan het adjectief na een.

Nederlands · Engels

• Dat kopje is van mij. · That cup is mine.
• We huren een klein huisje aan zee. · We're renting a little house by the sea.
• Het kleine huisje is al verhuurd. · The little house has already been rented.

Een verkleinwoord zegt vaak meer over een gevoel dan over de grootte.

Betekenis · Voorbeeld · Engels

• klein · een boompje in de tuin · a little tree in the garden
• genegenheid · mijn zusje · my little sister
• informeel, prettig · Zullen we een biertje drinken? · Shall we have a beer?
• kort, ontspannen · een weekendje weg, een dagje uit · a weekend away, a day out
• beleefd, verzachtend · Heeft u even een momentje? · Do you have a moment?
• kleinerend · Hij heeft een baantje bij de supermarkt. · He has a (little) job at the supermarket.

Sommige verkleinwoorden zijn een eigen woord geworden. Leer ze als woordenschat:

Verkleinwoord · Engels · Vergelijk

• het meisje · girl · (de meid)
• het kopje · cup · de kop: head; mug
• het broodje · bread roll, sandwich · het brood: bread
• het toetje · dessert
• het koekje · biscuit · de koek: cake, gingerbread
• het bonnetje · receipt · de bon: voucher, ticket
• het uitje · outing, day out (also: small onion) · de ui: onion
• het etentje · dinner (out) with friends · het eten: food
• het tientje · ten-euro note · tien: ten

Feestdagen zitten er vol mee. Rond Sinterklaas krijg je cadeautjes en pepernootjes; op een verjaardag zijn er hapjes en zingt iemand een liedje; met Pasen zoeken kinderen paaseitjes; met Kerst steek je kaarsjes aan.

Nederlands · Engels

• Sinterklaas brengt cadeautjes voor de kinderen. · Sinterklaas brings presents for the children.
• Op het feestje waren er lekkere hapjes. · There were tasty snacks at the party.
• We zingen een liedje voor oma. · We sing a song for grandma.

Fout · Goed · Waarom

• de huisje · het huisje · Verkleinwoorden zijn altijd het-woorden.
• een kleine huisje · een klein huisje · Het-woord na een: geen -e.
• die kopje · dat kopje · Het-woord: dat, niet die.
• het boomtje · het boompje · Na m: -pje.
• het balje · het balletje · Korte klinker + l: dubbele l + -etje.
• het koningje · het koninkje · Onbeklemtoonde -ing: -inkje.
• het autotje · het autootje · Een o aan het eind wordt dubbel vóór -tje.
• de huisjen · de huisjes · Meervoud van een verkleinwoord: -s.