PREVIEW PRO: Een superhittegolf in Nederland?!

Een superhittegolf in Nederland? 

More episodes like this? Look at our Pro podcast episodes!

Nederland staat bekend om regen, wind en gematigde temperaturen. Volgens de meeste mensen duurt de grijze, koude winter veel te lang! Veel Nederlanders hebben een hekel aan de lange wintermaanden met korte dagen en koude nachten. Toch krijgen we steeds vaker te maken met een ander probleem: lange periodes van hitte. Soms noem je dat een hittegolf. 

Een hittegolf is een langdurige periode van uitzonderlijk warm weer. In Nederland en België spreken we officieel van een hittegolf wanneer er minstens 5 dagen achter elkaar minimaal 25,0 °C wordt gemeten. Van die 5 dagen moeten er bovendien minstens 3 tropisch zijn (30,0 °C of hoger). De temperatuur die ze gebruiken om een hittegolf te bepalen, wordt gemeten op een specifieke plek in het land. In Nederland is dat De Bilt. Dat is een plaats in het midden van de provincie Utrecht. Als er dus een hittegolf is in het zuiden van Nederland, bijvoorbeeld in Maastricht, dan telt dat niet voor het hele land. Ze kijken altijd naar de gegevens van De Bilt. Dat is eigenlijk ook wel logisch, want er zijn grote verschillen qua temperatuur binnen Nederland. Zo was het afgelopen week heerlijk weer in de provincie Groningen, zo’n 23 graden, terwijl de mensen in Eindhoven al liepen te puffen van de hitte. Maar goed, nu, op dit moment, is het in vrijwel heel Nederland warm. Al kun je op de Waddeneilanden nog verkoeling vinden! In België meten ze de nationale temperatuur trouwens in het plaatsje Ukkel, net onder Brussel. Wist je trouwens dat een extreme hittegolf een superhittegolf heet? Daarvan is sprake als het vijf dagen achter elkaar minstens 30 graden is en de temperatuur op drie van die dagen oploopt tot 35 graden of meer! 

Vooral in de afgelopen tien jaar zijn meerdere warmterecords gebroken. In juli 2019 werd in het Brabantse dorp Gilze zelfs een temperatuur van 40,7 graden gemeten. Dat was de eerste keer dat de grens van 40 graden in Nederland werd overschreden. Ja, 40,7 graden is het hitterecord in Nederland. En deze week komen we daar erg dicht bij in de buurt! Zou het hitterecord binnenkort gaan sneuvelen? Wie weet. Ben jij er goed op voorbereid? Nou, ik niet! In mijn huis wordt het echt snikheet. En ik ben niet de enige Nederlander met dit probleem. 

Omdat extreme hitte vroeger minder vaak voorkwam, zijn veel Nederlandse huizen gebouwd om warmte vast te houden in plaats van buiten te houden. Dat is handig tijdens koude winters, maar kan in de zomer voor problemen zorgen. Vooral woningen met grote ramen, platte daken of weinig schaduw warmen snel op. En veel Nederlanders moeten nog wennen aan dit probleem. Toch is het belangrijk dat we ons in de hitte verdiepen en kijken naar mogelijkheden om koel te blijven. Door klimaatverandering verwachten deskundigen dat hete zomerdagen vaker zullen voorkomen. Tropische dagen, dagen waarop het warmer wordt dan 30 graden, zijn inmiddels helemaal geen uitzondering meer. Voor veel Nederlanders betekent dat wennen aan nieuwe gewoontes: overdag ramen gesloten houden, schaduw creëren en zoeken naar manieren om het huis koel te houden.

Ik maak deze podcastaflevering op 24 juni 2026. Het was vandaag een warme dag. Ik woon in Nijmegen, in het oosten van het land, en het werd hier maar liefst 36 graden! In de nacht komen de temperaturen ook niet meer onder de 20 graden, dus ook ‘s nachts is het afzien. Je merkt dat de hitte invloed heeft op de samenleving. Sportevenementen worden afgeblazen, scholen vragen ouders om hun kinderen eerder op te halen en veel mensen die werken mijden het openbaar vervoer en kiezen, als dat mogelijk is, voor thuiswerken. Er zijn ook mensen die juist de voorkeur geven aan werken op kantoor, omdat sommige kantoren voorzien zijn van airco.

De komende dagen wordt het opnieuw erg warm. Op sommige plaatsen kan de temperatuur oplopen tot ver boven de 35 graden. Daarom is het verstandig om op tijd maatregelen te nemen. Iedereen zoekt deze dagen naar manieren om de hitte een beetje draaglijk te maken. Vooral in huis kan het snel benauwd worden, zeker als de zon meerdere dagen achter elkaar fel schijnt. In Nederland blijft de luchtvochtigheidsgraad ook vaak behoorlijk hoog. Dit zorgt voor een extra benauwd, klam gevoel. Ook helpt het niet mee als er geen wind staat. Vandaag was het vrijwel windstil. Als je naar buiten loopt, lijkt het alsof je tegen een muur van hitte loopt. Je hebt dan echt het gevoel alsof je in een tropisch land bent. Voor veel mensen betekent dat: plaknachten, slecht slapen, warme kamers en weinig frisse lucht in huis. Gelukkig zijn er verschillende manieren om de warmte buiten te houden, zonder dat je meteen grote investeringen hoeft te doen.

Volgens experts zijn veel woningen in Nederland vooral gebouwd om warmte vast te houden in de winter. Zoals al gezegd is dat prettig als het koud is, maar in de zomer kan dat juist nadelig werken. De warmte blijft dan langer binnen hangen, waardoor het huis langzaam opwarmt en moeilijk weer afkoelt.

Gelukkig zijn er verschillende manieren om dit te beperken. Steeds meer huizen hebben tegenwoordig een veel betere isolatie dan vroeger. Dat helpt om in de winter energie te besparen, maar het werkt ook andersom: in de zomer komt de hitte minder snel naar binnen. Daarnaast kiezen steeds meer mensen voor airconditioning, zeker nu zomers warmer worden. Ook zijn er technische oplossingen zoals warmtewerende verf of speciale coatings voor ramen en daken. Dit soort oplossingen zijn niet voor iedereen haalbaar. Betere isolatie en airco kosten klauwen vol met geld! Ook is het moeilijk om met deze temperaturen vaklui te vinden die je huis kunnen aanpassen.  Gelukkig zijn er ook eenvoudige maatregelen die je direct kunt toepassen, zonder veel kosten. In deze podcastaflevering bespreken we een paar betaalbare, slimme oplossingen om de temperatuur een paar graden te doen dalen! Daar gaan we! 

De eerste tip die ik voor je heb is eigenlijk heel simpel: zorg voor voldoende schaduw! Dit is een van de meest effectieve manieren om je huis koeler te houden. Zonlicht zorgt er namelijk voor dat ruimtes razendsnel opwarmen. Door ramen te beschermen tegen direct zonlicht, blijft de temperatuur binnen lager.

Je kunt dit op verschillende manieren doen. Aan de buitenkant helpen zonneschermen, luifels of rolluiken het meest, omdat ze de zon al tegenhouden voordat die het glas bereikt. Ook binnen kun je werken met gordijnen of lamellen. Vooral aan de kant van het huis waar de zon het sterkst schijnt, kan dit veel verschil maken. Bomen, een parasol of een overkapping helpen ook om de omgeving rond je huis koeler te houden. Dat merk je uiteindelijk ook binnen.

Pas goed op met wat je doet met de ramen. Veel mensen denken dat open ramen automatisch voor verkoeling zorgen, maar dat is niet altijd zo. Op warme dagen kan warme lucht juist naar binnen komen en het huis verder opwarmen. De regel is daarom simpel: houd ramen dicht op het warmste moment van de dag. Open ze juist wanneer het buiten afkoelt, meestal vroeg in de ochtend of later in de avond. Dan is de buitenlucht vaak frisser en kun je die gebruiken om je huis door te luchten. Zodra het buiten warmer wordt dan binnen, sluit je de ramen en doe je gauw de gordijnen dicht. Zo! Die warmte mag niet naar binnen komen.

Als het temperatuurverschil tussen buiten en binnen groot is, kun je trouwens wel extra ventilatie creëren met open ramen. Door een raam beneden en een raam boven open te zetten, ontstaat er natuurlijke luchtstroom. Warme lucht stijgt namelijk op en kan zo makkelijker weg. Als je daarnaast alle binnendeuren open zet, kan de lucht zich beter door het huis verplaatsen. Dit zorgt voor een lichte tocht, wat prettig kan aanvoelen op warme dagen.

De ramen spelen een belangrijke rol in het koel houden van je huis. Het is niet alleen belangrijk de ramen op het juiste moment te sluiten of te openen, maar je moet ook goed letten op de raamdecoratie. Zonlicht dat door glas naar binnen komt, verandert heel snel in warmte. Daarom kan goede raambekleding echt een groot verschil maken. Dikke, isolerende gordijnen of speciale warmtewerende rolgordijnen houden zonlicht beter tegen. Ze zorgen ervoor dat minder warmte de kamer binnenkomt. Vooral als ze goed aansluiten op het raam, werken ze effectief. Slecht geplaatste gordijnen laten vaak nog warmte door langs de randen. Lichte kleuren zijn meestal beter dan donkere, omdat ze minder warmte opnemen. Donkere stoffen kunnen juist sneller opwarmen en die warmte weer afgeven in de kamer. Een andere oplossing tegen de hitte is speciale folie die je op ramen kunt plakken. Deze folie houdt een deel van de zonnestralen tegen, waardoor minder warmte naar binnen komt. Ook fel licht wordt verminderd, wat het binnen comfortabeler maakt.

Er zijn verschillende soorten folie, van licht getint tot sterk reflecterend. Sommige varianten zijn geschikt voor doe-het-zelf plaatsing, terwijl andere beter door een vakman kunnen worden aangebracht om luchtbellen of fouten te voorkomen.

Het is vaak een relatief goedkope oplossing vergeleken met grotere verbouwingen. Vooral bij ramen die veel zon vangen, kan dit merkbaar verschil maken in de temperatuur.

Als het in huis echt warm wordt, zijn de trucjes met raambekleding misschien niet meer voldoende. Dan is het tijd voor de ventilator of airconditioning. Airco’s kunnen een ruimte actief koelen en zorgen voor een stabiele temperatuur. Dat is vooral prettig tijdens meerdere hete dagen achter elkaar of ’s nachts bij het slapen. Het nadeel is dat airconditioning vaak duur is in aanschaf en ook erg veel stroom verbruikt. Een vaste installatie kan duizenden euro’s kosten en is niet erg milieuvriendelijk. Een mobiele airco is goedkoper, maar nog steeds een investering. De airco rukt wel echt op in Nederland! Tien jaar geleden hadden minder dan 100.000 huizen in Nederland airconditioning. Maar aan het einde van 2026 zullen er naar verwachting 2,5 miljoen airco’s in Nederland zijn geïnstalleerd. In ongeveer 80% van de gevallen gaat het om woningen. De rest kun je in kantoren vinden. 

Een ventilator is een eenvoudiger alternatief. Die verlaagt de temperatuur niet echt, maar zorgt wel voor luchtbeweging. Daardoor voelt de warmte minder zwaar aan. Vooral plafondventilatoren zijn effectief omdat ze de lucht in een ruimte constant laten circuleren. Als je de ventilatoren op slimme punten in het huis plaatst, zorg je er ook nog eens voor dat er een goede luchtstroom in het hele huis ontstaat.

Wil je tijdens warme zomerdagen lekker in de tuin zitten? Een pergola of overkapping kan helpen om direct zonlicht tegen te houden, vooral bij terrassen of ramen aan de zonnige kant van het huis. Daardoor warmt de gevel minder op.

Je kunt een pergola eenvoudig uitbreiden met klimplanten, zoals druiven of klimop. Die zorgen voor extra schaduw en verdamping, wat ook een verkoelend effect kan hebben. Een doek of zeil boven de constructie kan het effect nog verder versterken.

Nog een tip voor binnen: Als je het thuis koeler wilt maken, kun je beter niet te veel apparaten aanzetten. Veel apparaten in huis geven ongemerkt warmte af. Denk aan lampen, opladers, televisies en computers. Op warme dagen kan dat ervoor zorgen dat de temperatuur in huis verder oploopt. Het is daarom slim om apparaten uit te zetten wanneer je ze niet gebruikt. Vooral oudere lampen, zoals gloeilampen, worden erg warm. Ledlampen zijn een beter alternatief, omdat ze veel minder warmte afgeven en energiezuiniger zijn. Helaas gebruikt een groot deel van de Nederlanders nog gloeilampen.

Er is ook nog een trucje met warme lucht. Omdat warme lucht lichter is, stijgt die vanzelf op. Je kunt dat principe gebruiken om je huis beter te ventileren. Door bijvoorbeeld een zolderraam of luik open te zetten, kan warme lucht makkelijker wegstromen. Daardoor ontstaat er ruimte voor koelere lucht van beneden. Die kan dan langzaam omhoog bewegen. Dit zorgt niet voor een sterke koeling, maar kan wel helpen om de temperatuur iets stabieler te houden.

Tot slot is er een eenvoudige methode die weinig kost: een nat laken. Door een laken licht vochtig te maken en voor een open raam of ventilator te hangen, kan de binnenkomende lucht iets afkoelen. Sommige mensen zetten zelfs een bakje ijs voor een ventilator. Maar let op: Dat vocht verdampt natuurlijk en gaat de lucht in. Uiteindelijk kan dit ook juist voor een klam en benauwd gevoel zorgen.

Zo, we hebben verschillende tips besproken. Woon jij in Nederland? Ik ben benieuwd wat je gaat doen. Ga je investeren in een dure airco of zonneschermen, zodat je de steeds warmere zomers beter aankunt? Of ga je aan de slag met open ramen, gordijnen en een ventilator, net als ik? Wat je ook doet, drink voldoende water! Dat is eigenlijk altijd belangrijk, maar op dagen als deze al helemaal!

More episodes like this, including vocabulary and quiz questions? Look at our Pro podcast episodes!