Klompen (wooden shoes)

Als je aan Nederland denkt, denk je misschien aan tulpen, molens, kaas en klompen. Vooral toeristen zien klompen als iets dat echt bij Nederland hoort. In het Engels worden klompen wooden shoes genoemd. Veel mensen denken dat Nederlanders nog elke dag op klompen lopen. Tegenwoordig is dat niet meer zo. Toch zijn klompen nog steeds belangrijk voor de Nederlandse cultuur en ze vertellen iets over de geschiedenis.

Een klomp is een schoen die van hout wordt gemaakt. Vroeger droegen veel boeren en arbeiders deze schoenen tijdens hun werk. Klompen waren stevig, goedkoop en beschermden de voeten goed. Ook waren ze handig in het Nederlandse klimaat. Het regent in Nederland regelmatig en de grond kan erg nat en modderig zijn. Klompen waren daarom geschikt voor mensen die op het land werkten. Voor boeren dus.

Klompen hebben een lange geschiedenis. De oudste Nederlandse klomp die is gevonden, komt uit Amsterdam en dateert uit ongeveer 1230. Dat betekent dat Nederlanders al meer dan achthonderd jaar geleden klompen droegen. Het is moeilijk om precies te weten wanneer de eerste klompen werden gemaakt. Hout vergaat namelijk snel in de grond. Daardoor zijn er weinig oude houten schoenen gevonden.

Vanaf de zestiende eeuw werden klompen steeds populairder. Veel mensen werkten op het land en hadden stevige schoenen nodig. Klompen waren een goede keuze, omdat ze lang meegingen en niet duur waren. Rond 1890 bereikte de klompenindustrie een belangrijk hoogtepunt. Er waren toen veel klompenmakers in Nederland. Ze gebruikten vooral populierenhout en wilgenhout. Deze houtsoorten zijn stevig, maar niet te zwaar. Een populier groeit razendsnel, daarom is het hout van de populier erg licht. 

Het maken van klompen is een oud ambacht. Een klompenmaker moet weten hoe hij hout kan bewerken en de juiste vorm kan maken. Vroeger werden klompen vooral met de hand gemaakt. Dat kostte veel tijd. Aan het begin van de twintigste eeuw kwam de klompenmachine. Met deze machine konden klompen veel sneller worden gemaakt.

In de twintigste eeuw werden leren schoenen steeds goedkoper. Fabrieken konden veel schoenen tegelijk produceren. Daardoor konden ook boeren en arbeiders leren schoenen kopen. Veel mensen kozen voor deze schoenen in plaats van klompen. Na de Tweede Wereldoorlog werden klompen steeds minder populair. Sommige mensen zagen ze als een teken van armoede. Vooral in de steden verdwenen ze bijna helemaal uit het straatbeeld.

Toch zijn klompen nooit helemaal verdwenen. Sommige boeren dragen ze nog steeds tijdens hun werk op het land of in de stal. Klompen zijn stevig en kunnen handig zijn op natte en modderige plekken. Volgens klompenmakers kunnen ze ook warm zijn in de winter en fris in de zomer. Het kan wel even duren voordat je voeten eraan gewend zijn. Ik ben een Nederlander en ik heb in mijn leven pas een paar mensen ontmoet die daadwerkelijk klompen dragen. Volgens deze mensen zitten de schoenen echt heel comfortabel, als je er eenmaal aan gewend bent. 

Ook toeristen zijn nog steeds geïnteresseerd in klompen. Veel bezoekers kopen ze als souvenir om aan hun vakantie in Nederland te denken. Klompen zijn er in verschillende kleuren en soorten. Sommige zijn van blank hout gemaakt, terwijl andere geel zijn met een traditionele versiering. Ze kunnen ook worden beschilderd met bloemen of andere tekeningen.

Er zijn in Nederland nog ongeveer tien klompenmakers die klompen met een machine maken. Maar misschien verdwijnt het ambacht in de toekomst wel helemaal. Daarom organiseert de Nederlandse Vereniging voor Klompen elk jaar de Dag van de Klomp. Tijdens deze dag kunnen mensen klompenmakers bezoeken en leren hoe klompen worden gemaakt. Kinderen kunnen bijvoorbeeld klompen kleuren en knutselen.

Nederlandse klompen zijn eigenlijk meer dan alleen houten schoenen. Ze vertellen ons iets over het leven en werk van mensen in het verleden. Hoewel steeds minder Nederlanders ze dragen, blijven ze een belangrijk symbool van Nederland. Welk object staat symbool voor jouw land? Laat het weten in de comments!

Questions to think about (part of the Listen up, Speak out B1 group course):

1) Heb je in Nederland ooit iemand op klompen zien lopen? Lijken ze je comfortabel?

2) Klompen staan echt symbool voor Nederland. Bij welke andere objecten moet je direct aan Nederland denken?

3) Welk object staat symbool voor jouw land? Of welk product is echt typisch een product uit jouw land?