Nederlandse stereotypen (Dutch stereotypes)

Nederlandse stereotypen 

Mensen hebben vaak vooroordelen over andere mensen. Als je een vooroordeel hebt, betekent dit dat je al iets denkt over de andere persoon voordat je die persoon goed leert kennen. Soms hebben mensen vooroordelen op basis van iemands kleding, uiterlijk of leeftijd. Maar het kan ook zo zijn dat mensen zich al een beeld van je vormen als je vertelt uit welk land je komt. Zo zeggen mensen weleens dat Duitsers geen humor hebben, dat Fransen altijd protesteren en dat elke Italiaan van olijfolie houdt.
Een vooroordeel klopt soms, maar lang niet altijd. Ik ken een paar Duitsers met wie ik erg goed kan lachen en er zullen vast ook Italianen zijn die niet zo van olijfolie houden. Als je aan Nederlanders denkt, heb je misschien ook meteen een bepaald beeld in je hoofd. Nederlanders zouden zuinig zijn, altijd fietsen, direct zeggen wat ze denken en dol zijn op kaas. Ook zouden veel waarde hechten aan hun agenda. Je hoort weleens verhalen dat je een kopje koffie met een Nederlander weken van te voren moet plannen. Maar kloppen deze vooroordelen eigenlijk wel? Sommige vooroordelen hebben een kern van waarheid, maar andere zijn vooral overdreven of gelden maar voor een klein deel van de Nederlanders.

Vooroordelen ontstaan vaak doordat mensen bepaalde eigenschappen vaak horen of zien. Een toerist die in Nederland veel fietsen ziet, kan bijvoorbeeld denken dat iedere Nederlander elke dag op de fiets zit. De werkelijkheid is soms wat ingewikkelder. In deze podcast gaan we dieper in op een paar bekende vooroordelen over Nederlanders! 

Nummer 1: Nederlanders zijn gierig

Een bekend vooroordeel over Nederlanders is dat ze gierig zijn. In andere landen wordt soms gezegd dat Nederlanders niet graag geld uitgeven. Misschien ken je de uitdrukking ‘going Dutch’ wel. Daarmee bedoelen mensen dat iedereen voor zichzelf betaalt wanneer ze samen uit eten gaan. De rekening wordt dan dus gesplitst. 

Er zit een kern van waarheid in dit vooroordeel. Nederlanders vinden het vaak normaal om kosten eerlijk te verdelen. Als vijf mensen samen eten, is het niet vreemd om precies uit te rekenen wie wat moet betalen. Ook vinden veel Nederlanders het belangrijk om niet meer geld uit te geven dan nodig is.

Toch betekent dit niet dat Nederlanders gierig zijn. Ze geven natuurlijk ook geld uit aan vakanties, hobby’s, kleding, restaurants en andere dingen. En ze kunnen gul zijn naar anderen toe. Een Nederlander gaat niet met lege handen naar een verjaardagsfeestje. Het verschil is misschien vooral dat Nederlanders graag weten waar hun geld naartoe gaat. Zuinig zijn is iets anders dan gierig zijn.

Nederlanders zijn er trouwens vaak trots op als ze iets goedkoop hebben gekocht. Als je een compliment maakt over iemands nieuwe trui, dan kan het antwoord zomaar zijn: “Oh, dank je wel! Hij kostte maar 9 euro! Goedkoop hè? Hij is tweedehands!” Een Nederlander schept graag op over koopjes en verklaart je voor gek als je ergens veel te veel voor betaalt. Heb jij altijd de nieuwste telefoon of draag je dure merkkleding? Er is een kans dat een Nederlander dat niet echt bewonderd. Integendeel, het kan een teken zijn dat je met geld smijt, en dat doet een Nederland niet graag! 

Nederlanders fietsen allemaal

Nederland staat over de hele wereld bekend als fietsland. In veel Nederlandse steden zie je inderdaad enorm veel fietsen. Mensen fietsen naar school, naar hun werk, naar de winkel en naar vrienden. 

Dit vooroordeel klopt dus grotendeels. Fietsen hoort echt bij de Nederlandse cultuur. Nederland heeft bovendien veel fietspaden en verkeersregels die fietsen veilig en makkelijk maken. Ook fietsen de meeste Nederlanders echt door als het een beetje regent. Ze trekken zich niet al te veel aan van het weer.

Maar natuurlijk fietst niet iedere Nederlander elke dag. Sommige mensen gebruiken vooral de auto, de bus of de trein. Ook zijn er verschillen tussen steden en dorpen. In grote steden fietsen mensen vaak meer dan in gebieden waar de afstanden veel groter zijn. 

Kortom, de meeste Nederlanders fietsen vaak dagelijks, maar er zijn ook Nederlanders te vinden die vrijwel nooit op de fiets stappen. Dit vooroordeel klopt dus wel aardig. 

Nederlanders zijn direct

Een ander bekend vooroordeel is dat Nederlanders heel direct zijn. Ze zouden zonder problemen zeggen wat ze ergens van vinden. In sommige andere landen kan dat soms als onbeleefd worden gezien.

Ook dit vooroordeel heeft een kern van waarheid. Nederlanders zeggen inderdaad vaak vrij snel wat ze denken. Een collega kan bijvoorbeeld heel direct zeggen dat hij een idee niet goed vindt. Ook kunnen Nederlanders vrij makkelijk kritiek geven.

Maar direct zijn betekent niet automatisch dat iemand onvriendelijk is. Vaak bedoelen Nederlanders het juist goed. Ze vinden die directheid juist eerlijk en duidelijk. Ze verwachten meestal ook dat andere mensen eerlijk tegen hen zijn. Opbouwende kritiek, noemen ze dat.

Natuurlijk zijn niet alle Nederlanders altijd direct. Ook sommige Nederlanders zijn juist voorzichtig of verlegen en zeggen liever niet meteen wat ze denken. Leeftijd, karakter en de situatie spelen hierbij een rol. Een eigenschap geldt zelden voor een compleet volk.

Nederlanders houden van kaas

Kaas is misschien wel een van de bekendste dingen die met Nederland worden verbonden. Toeristen zien in winkels en op markten grote stukken kaas en nemen vaak een stukje kaas mee naar huis.

Het is waar dat kaas in Nederland populair is. Veel Nederlanders eten kaas op brood of gebruiken het bij het koken. Bekende soorten zoals Goudse kaas en Edammer kaas zijn ook buiten Nederland bekend. Een Nederlander eet gemiddeld meer dan 21 kilo kaas per jaar. Dat is zo’n 400 gram per week. Dat is behoorlijk veel! 

Maar Nederlanders eten natuurlijk niet alleen maar kaas. En er zijn ook veel mensen die weinig kaas eten of het helemaal niet lekker vinden. Het beeld van een Nederlander die elke dag grote hoeveelheden kaas eet, klopt dus niet altijd. Neem mij, bijvoorbeeld, ik ben een Nederlander en ik lust geen kaas op een boterham. En ik eet alleen Goudse kaas als het gesmolten is. Maar je kunt me wel blij maken met feta, manchego of mozzarella. Tsja, smaken verschillen nou eenmaal! 

Nederlanders zijn altijd netjes op tijd

Men zegt vaak dat Nederlanders erg punctueel zijn. Dat betekent dat ze goed zijn in op tijd komen. Een afspraak om acht uur betekent volgens dit vooroordeel ook echt acht uur. Te laat komen wordt niet altijd gewaardeerd.

Hier zit opnieuw een kern van waarheid in. Veel Nederlanders vinden het belangrijk om afspraken na te komen. Als je bijvoorbeeld met iemand om drie uur hebt afgesproken, wordt verwacht dat je daar rond drie uur aanwezig bent. Het verschilt per situatie of je een beetje te laat mag komen. Heb je een vergadering op je werk? Dan is drie uur precies drie uur. Gaat het om een koffie-afspraak met een vriend? Dan mag je gerust een paar minuutjes te laat komen, maar meer dan een minuut of 10 wordt meestal niet gewaardeerd. Afspraak is ten slotte afspraak! Als je te laat komt, laat je iemand anders wachten en dat vinden Nederlanders niet netjes. 

Hoewel Nederlanders graag op tijd zijn, komen ook zij natuurlijk weleens te laat. Een trein kan vertraging hebben, er kan een file staan of iemand kan simpelweg de tijd vergeten zijn. Nederlanders zijn dus ook niet altijd perfect op tijd. Kom je te laat op een afspraak? Stuur die persoon dan even een berichtje dat je iets later komt. Dat maakt al een groot verschil! 

Nederlanders kopen wiet of hasj

Een ander bekend vooroordeel over Nederlanders is dat ze vaak wiet of hasj kopen en gebruiken. Dat idee komt vooral doordat Nederland bekend is om zijn coffeeshops. Toeristen kunnen in de meeste Nederlandse steden en dorpen een coffeeshop bezoeken en daar onder bepaalde voorwaarden cannabis kopen. Hierdoor denken mensen in andere landen soms dat bijna iedere Nederlander wiet gebruikt.

In werkelijkheid is dat natuurlijk niet zo. Een deel van de Nederlanders gebruikt cannabis, maar een veel groter deel doet dat niet. De meeste Nederlanders hebben zelfs nog nooit wiet of hasj gebruikt. Anderen gebruiken het af en toe, bijvoorbeeld met vrienden. Slechts een heel kleine groep gebruikt het wekelijks of dagelijks. Dit vooroordeel klopt dus helemaal niet. Wil je meer weten over drugs in Nederland? Luister dan eens naar onze podcast over dit onderwerp. 

Nederlanders plannen alles 

Buitenlanders zeggen vaak dat Nederlanders hun agenda iets te enthousiast gebruiken. Een spontane afspraak zou bijna onmogelijk zijn, omdat Nederlanders hun vrije tijd al lang van tevoren hebben gepland. Klopt dit vooroordeel? Tsja, wel een beetje eigenlijk. Veel Nederlanders gebruiken inderdaad een agenda voor afspraken, werk, school en sport. Het is absoluut niet vreemd om een afspraak met een vriend een maand vooruit te plannen. Als je met een Nederlander een kopje koffie wilt doen, kan het zo zijn dat de agenda erbij wordt gepakt. “Even kijken wanneer ik kan,” zeggen ze dan. “Oh, kijk, volgende week donderdag om 16.00 uur ben ik nog vrij. Kan jij dan ook?” 

Het is dus niet voor niets dat het werkwoord afspreken gebruikt wordt om te zeggen dat je iemand in de toekomst gaat zien. “Ik heb morgen met Richard afgesproken,” betekent dat je een afspraak hebt gemaakt met Richard. Dit hoeft geen zakelijke afspraak te zijn, je gebruikt dit werkwoord ook voor activiteiten met vrienden. 

Natuurlijk kunnen Nederlanders ook weleens spontaan iets doen. Een biertje met een collega na het werk of een kopje koffie met een vriend die ze tegenkomen op straat, dat kan allemaal. Maar Nederlanders houden wel van overzicht en duidelijkheid. Geen wonder dat Nederlanders ook bekendstaan om hun goede balans tussen werk en privé. Ook tijd voor jezelf wordt door veel Nederlanders gewoon in de agenda gezet! 

Dus: wat klopt er nu echt?

De meeste vooroordelen over Nederlanders zijn niet helemaal waar, maar ze komen wel ergens vandaan. Nederlanders fietsen inderdaad veel. Kaas is populair. Veel Nederlanders zijn gewend om direct te communiceren en vinden het normaal om kosten eerlijk te verdelen. Ook vinden veel mensen afspraken en planning belangrijk.

Toch zegt het feit dat iemand een Nederlander is weinig over die persoon. Nederland bestaat uit miljoenen verschillende mensen met verschillende karakters, gewoontes en achtergronden. Een stereotype kan daarom soms een grappige manier zijn om over een land te praten, maar het is geen goede manier om iemand te beoordelen.

Veel Nederlanders hebben zelf trouwens ook vooroordelen over andere nationaliteiten. Aan het begin van deze aflevering noemden we er al een paar. Gelukkig zijn veel mensen zich er wel van bewust dat vooroordelen lang niet altijd terecht zijn. Uiteindelijk zijn mensen meer dan hun nationaliteit.

Vooroordelen zijn dus begrijpelijk, maar het is beter om lekker nieuwsgierig te blijven en mensen niet meteen in een hokje te stoppen! Wat zijn vooroordelen die mensen hebben over jouw land? Laat het weten in de comments! Wist je trouwens dat ik alle comments bekijk? Je kunt een stukje tekst schrijven in het Nederlands of het Engels en ik zal erop reageren! Dat is ook een mooie manier om je Nederlandse schrijfvaardigheid te oefenen.

Ben jij benieuwd geworden hoe Nederlanders denken over andere nationaliteiten? Ik heb een PRO podcast aflevering gemaakt over de relatie tussen Nederland en de directe buurlanden: Duitsland en België. Wat vinden Nederlanders van de Duitsers en de Belgen? Hebben de landen goed contact met elkaar en welke vooroordelen zijn er? Pro-afleveringen kun je vinden op onze website of in onze gloednieuwe app. Zoek in de app store naar The Dutch Online Academy om hem te downloaden!