Schietpartij in een rustig dorp

Een doodgeschoten beveiliger, twee agenten die zwaargewond zijn en meer dan dertig zwaarbewapende mannen die vluchten voor de politie. De inwoners van het dorpje Overasselt kregen op dinsdag 1 september, rond 4 uur ‘s ochtends, de schrik van hun leven. In deze podcast vertellen we wat er precies is gebeurd. 

Laten we beginnen met de plaats van de gebeurtenissen: Overasselt. Overasselt is een klein dorpje in de gemeente Heumen, in de provincie Gelderland. Er wonen nog geen 3000 mensen en het ligt niet zo ver van de stad Nijmegen. In Overasselt vond in de nacht van 1 september een ernstig geweldsincident plaats. Een groep van tientallen zwaarbewapende mannen kwam naar het dorp. Voornamelijk jonge mannen. Ze droegen donkere kleding en velen hadden grote geweren in hun hand. Er zijn videobeelden gemaakt die op internet circuleren. Hoogstwaarschijnlijk kwamen ze naar het dorpje vanwege een ruzie in de drugswereld.

De mannen hadden het gemunt op een man die in Overasselt woont. Zijn naam is Jan, in de media noemen ze hem Jan G. Jan G. is echter niet gewond geraakt. Hij wist te ontsnappen, waarschijnlijk door een maisveld in te rennen. Maar bij het incident kwam wel een 51-jarige beveiliger om het leven. Ook raakten er twee politieagenten gewond. De politie heeft de meeste mannen gelukkig wel kunnen pakken. Meer dan dertig mannen zijn aangehouden. Ze hadden zich verstopt in de maisvelden of de struiken in Overasselt. Of ze waren gevlucht naar dorpen of steden in de buurt. De mannen kwamen onder andere uit België, Algerije en Frankrijk, maar ook uit Nederland. 

Nu vraag je je waarschijnlijk af waarom die mannen met zware vuurwapens op pad gingen. Het heeft alles te maken met de drugshandel. Blijkbaar is er een grote hoeveelheid cocaïne verdwenen en de gewapende mannen dachten dat Jan G. daar verantwoordelijk voor was. 

Jan G. is al meerdere keren veroordeeld voor criminele praktijken, zo werd hij kort geleden nog veroordeeld tot vier jaar cel in verband met betrokkenheid bij een drugslab. Er werd in 2021 een drugslab gevonden in een zeecontainer. In het lab werd MDMA gemaakt. Volgens justitie kon het laboratorium met die MDMA meer dan 2,5 miljoen xtc-pillen maken. Jan G. moest van de rechter dus naar de gevangenis. Nou, maar waarom zit Jan G. dan nog niet in de cel? Omdat hij zijn straf niet accepteert. Hij is in hoger beroep gegaan. Dat betekent dat hij wil dat de rechter nog een keer naar zijn geval kijkt. En dit proces kost veel tijd. Daarom kon Jan G. in zijn huis in Overasselt blijven wonen.

De gebeurtenissen hebben veel aandacht gekregen in de media en dat is niet verwonderlijk. Het gebeurt niet elke dag dat er dertig zwaarbewapende mannen door een rustig Nederlands dorpje lopen. De burgemeester van Heumen noemde het geweld ‘on-Nederlands’, wat betekent dat het niet past bij een land als Nederland. Maar veel experts, zoals criminologen, zijn het niet met de burgemeester eens. De illegale drugshandel in Nederland is behoorlijk groot. Nederland speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol in de handel in cocaïne. Via Nederland wordt de cocaïne naar andere landen gebracht. Die drugshandel is een vorm van georganiseerde criminaliteit. Hierbij wordt er soms veel geweld gebruikt. Het geweld in Overasselt is dus eigenlijk niet zo verrassend. Er zijn in het verleden al veel meer incidenten geweest in Nederland. 

De politie vindt tegenwoordig minder cocaïne in de haven van Rotterdam dan vroeger. Toch komen er nog steeds veel drugs naar Nederland. Criminelen maken gebruik van de goede wegen, havens en andere goede voorzieningen in Nederland. Ook Nederlandse inwoners zijn soms betrokken bij de handel. Sommigen hebben zelfs een belangrijke positie in de internationale cocaïnehandel.

Als criminelen veel macht hebben, willen ze die meestal behouden. Het liefst blijven ze uit beeld en opereren ze stilletjes, zodat de politie hen niet opmerkt. Maar als het nodig is, gebruiken ze wel geweld. Dit geweld gebeurt soms gewoon op straat en kan ook tegen de politie gericht zijn.

Zo is er in Amsterdam in 2016 een afgehakt hoofd op straat gevonden. En er vinden vaker liquidaties plaats. Ook de beroemde misdaadverslaggever, Peter R. de Vries, werd in 2021 vermoord omdat hij de kroongetuige in de Marengo-zaak steunde. Het Marengo-proces is een van de grootste strafzaken in de Nederlandse geschiedenis en gaat over een gewelddadige, criminele organisatie die meerdere moorden pleegde. 

Ook het stelen van partijen cocaïne, ook wel ‘rippen’ genoemd, leidt vaak tot veel geweld. Waarschijnlijk was dit ook het geval in Overasselt. 

Het geweld in Overasselt is dus niet iets wat helemaal nieuw is. Er zijn in Nederland al vaker ernstige geweldsincidenten geweest die te maken hadden met drugs. Maar het is wel de eerste keer dat er duidelijke videobeelden zijn gemaakt die iedereen in Nederland gewoon kon bekijken. En de mensen in Overasselt en omgeving hebben in de dagen na de gebeurtenis op verschillende plekken vuurwapens gevonden. Veel inwoners van het dorpje hebben ook vluchtende criminelen zien lopen in de ochtend na het geweld. Het geweld uit de drugswereld komt dus wel erg dichtbij! Veel mensen zijn enorm geschrokken.

Of het geweld in Overasselt leidt tot nieuwe maatregelen vanuit de overheid, moet nog blijken. De woning van Jan G. is inmiddels door de gemeente gesloten, het pand is nu onbewoond. En de politie is extra alert in de regio. We zullen zien of dit verhaal nog een staartje krijgt. 

Wil je meer weten over drugs in Nederland? Bijvoorbeeld over de regels in coffeeshops en het verschil tussen softdrugs en harddrugs? Of ben je gewoon nieuwsgierig hoe vaak de doorsnee Nederlander drugs gebruikt? Luister naar onze PRO podcast aflevering over drugs in Nederland. Let op: PRO afleveringen kun je beluisteren via onze website, thedutchonlineacademy.com en via onze app. Tot de volgende keer!